^{جديدترين مصاحبه ميرحسين موسوي :
قانون اساسي وحي آسماني نيست , مردم براي آزادي و رفاه انقلاب كردند}

^{مهندس مير حسين موسوي  حدود دو هفته قبل در گفت و گويي تفصيلي با پايگاه اطلاع رساني و خبري جماران كه به مناسبت سالروز صدور پيام روشنگرانه ” منشور برادري” از سوي حضرت امام در آبان ۶۷}

^{صورت گرفت، برخي از ديدگاههاي خود در خصوص مسايل روز كشور را مطرح كرده است.اين گفت و گو امروز در سايت جماران منتشر شد.}

^{به گزارش جماران  ۹سال پس از پيروزي انقلاب اسلامي، ياران روحاني رهبر انقلاب، گرد آمدن بر يكي از موثرترين حلقه‌هاي جامعه روحاني را برنتافتند و سوداي جدايي و ايجاد مجمع ديگري كردند. رهبر كبير انقلاب اين زايش تاريخي شاگردان خويش را مبارك دانست و مجمع روحانيون مبارز از دل جامعه روحانيت اعلام موجوديت كرد. جريان جديدي كه معادلات سياسي را در انتخابات پيش روي مجلس سوم به نفع خود تغيير داد و همچنين در رخدادهاي سياسي كشور نقش تاثيرگذاري پيدا كرد.}

^{امام ضمن تاييد اين انشقاق، به نگارش توصيه نامه اي روشنگرانه به اين دو جريان دست يازيد، نامه اي كه عطف به محتواي آن به “منشور برادري” شهرت يافت. ۲۱ سال پس از صدور منشور برادري از سوي امام خميني(س)، سراغ ياران امام و بزرگان انقلاب رفته ايم تا مراد رهبر كبير را از «وحدت» و «اختلاف» بپرسيم و چاره چالش هاي فراروي وحدت ملي و امنيت سياسي را در برهه اي از حساس ترين دوران نظام جمهوري اسلامي از آنها بخواهيم.ميرحسين موسوي نيازي به معرفي ندارد. همان كه نخست وزير مود وثوق امام خميني (س) است و كانديداي مطرح رياست جمهوري دوره دهم.}

^{در نشست دو ساعته اعضاي تحريريه پايگاه اطلاع رساني و خبري جماران با ميرحسين موسوي ، او بارها از قانون اساسي به عنوان ميثاق ملي و نماد وحدت ياد كرد و تفسير نامتوازن آن را مهمترين عامل تفرقه دانست. با آخرين نخست وزير در طبقه هفتم ساختمان صبا گفتگو كرديم، بنايي كه به همراه چند بناي معروف ديگر، حاصل معماري مهندس هنرمند است.}

^{گفتگو با مهندس ميرحسين موسوي پيرامون منشور برادري چنين آغاز مي شود: «وحدت بخشي از رويكردي است كه حضرت امام خميني (س)از اول انقلاب تا آخر عمرشان به آن توجه مي كردند. امام كاملا توجه داشتند كه مهمترين سرمايه ما وحدت ملي هست و تلاش مي كردند اين وحدت در گسترده ترين شكل خودش وجود داشته باشد. مردم دور هم باشند. هيچ نوع متن مهمي از ايشان نمي بينيم كه به اين مساله تاكيد نكرده باشند.}

^{مير حسين، وحدت را همزاد قبول كثرت انديشه هاي سياسي و فكري در جامعه معرفي مي كند و مي گويد: كثرت انديشه ها و نظرات، امام را آزرده و پريشان نمي كرد بلكه اينها را به عنوان نعمتي براي جمهوري اسلامي مي دانست. به نظر من ، گاهي خود ايشان با مهر تاييدي كه روي اين مساله مي نهادند اختلاف را به عنوان يك ضرورت مطرح مي كردند كه درخشنده ترين رفتار امام در اين خصوص، رضايت كامل ايشان با تشكيل مجمع روحانيون مبارز است.}

^{نخست وزير دوران دفاع مقدس بحران هاي دهه اول را بهانه محدود كردن فضاي سياسي از سوي حاكميت نمي داند و اظهار مي دارد: در عرف ملي و جهاني، رهبري كشوري كه انقلاب كرده و درگير آشوب هاي داخلي و جنگ خارجي است، بايد به اين سمت گرايش داشته باشد كه انديشه ها و افكار مختلف را در يك كانال قرار بدهد و سعي كند يك انديشه در كشور حاكم باشد؛ ولي امام با تاكيدي كه روي تشكيل مجمع روحانيون داشتند، نشان دادند كه وجود مستقل دو گروه مجمع روحانيون و جامعه روحانيت مبارك بوده و اين كثرت ضروري است.}

^{مبادا به دليل طرح تنگ نظرانه مباحث فقهي، مردم در حصاري قرار بگيرند كه آزادي خود را از دست بدهند}

^{مهندس موسوي به فرازي از “منشور برادري” در خصوص باز بودن باب اجتهاد در نظام اسلامي اشاره كرده و خاطرنشان مي سازد: امام توجه داشتند كه مبادا تكيه بر نظام ارزشي اسلامي و مباحث تام فقهي، منجر به اين شود كه انديشه هاي ديگر و حتي خود اين انديشه ها خفه بشوند و امكان بروز و ظهور پيدا نكنند. امام مدام تاكيد مي كردند كه در زمينه هاي فقهي نظرات مختلفي گرداگرد مسائل گوناگون مي‌تواند وجود داشته باشد.}

^{“” من به نظرم مي آيد كه اين موضع گيري ايشان كه خيلي صريح و روشن است؛ تنها جنبه فقهي ندارد و متوجه فقها نيست بلكه بيش از فقها، به نظر من دغدغه مردم مد نظر امام است كه مبادا به دليل طرح مباحث تنگ نظرانه اين بحث ها، مردم در حصاري قرار بگيرند كه آزادي خود را از دست بدهند.}

^{امام در باب باز بودن باب اجتهاد درجمهوري اسلامي،مي فرمايند: در مسائلي كه ادعاي اجماع هم شده است، اقوال مخالف وجود دارد. اين مساله مهمي است. يعني يك مساله فقهي وجود دارد كه تا الان علما روي آن اجماع كرده اند، بنابه فرمايش امام حتي در اين مساله هم امكان اختلاف است. اگر دقت بكنيم ايشان معتقد به يك نوع تسامح و مدارا است. فضا را براي مجتهدها باز مي كند تا بتوانند بر اساس مسائل و رويدادهاي جديدي كه در فضاي مدرن در حال رخ دادن است، نظر بدهند. حتي امام به مردم عادي كه فقيه نيستند و به نظرات كارشناسي فقها رجوع مي كنند، پيام داده كه نسبت به مساله خيلي تنگ نگاه نكنند و بدانند كه انديشه هاي گوناگون راجع به آن وجود دارد.”"}

^{تكيه بر تحجر يا اصالت دادن به آن مي تواند كشور را دچار بن بست بكند}

^{آخرين نخست وزير معتقد است كه «اسلامي كه امام به آن اشاره دارد اسلامي است كه دائم با مسائل گوناگون جامعه درگير است و نظرياتش در حال تغيير و متناسب با شرايط جديد است و در حال پاسخ به آنها است. ايشان دنبال اجتهادي است كه در برخورد با مسائل جديد و نو بتواند درك درستي از آن‌ها داشته باشد و به تبع مسائل جديد بتواند احكام متناسب با آن را ارائه كند. »}

^{اومي افزايد:«قرآن، اسلام و انقلاب واژه هايي هستند كه معاني سيالي دارند كه بر اساس مسائل مختلف معاني گوناگون پبدا مي كنند و حوزوي آشنا به مسائل و روشنفكرها، مسولين، مجريان و مديران كه با انديشه هاي امام جوش خورده اند با اين نگاه مي توانند مشكلات را حل كنند و گرنه يك حالت تنگ نظرانه هميشه حاكم خواهد بود.»}

^{“”حضرت امام در رابطه با تنگ نظري و تحجر – با توجه به بروز برخي مسايل – بارها صحبت كرده اند كه شايد هنوز برخي از آن‌ها منتشر نشده باشد. ايشان توجه دارند كه تكيه بر تحجر يا اصالت دادن به آن مي تواند كشور را دچار بن بست بكند. مواردي هست كه امام اخطارهاي شديدي به برخي افراد دادند كه ذهنيت تنگي داشتند و مواظب بودند كه اين مساله نظام را با بن بست مواجه نكند.”"}

^{ميرحسين موسوي از نتيجه اين تفكر فقهي امام در حوزه آزادي بيان چنين برداشت مي كند: اولين ويژگي اين تفكر اين است كه خيلي راحت نمي شود افراد را تكفير كرد و آنها را خارج از مدار دين به حساب آورد. نمي شود به اعتبار اينكه كساني كه مختصر اختلافي با نظرات رسمي در يك گروه يا جمعي دارند، به عنوان افرادي كه مخالف دين و نظام هستند، قلمداد كرد و مورد حمله قرار داد. اين تنگ نظري ها به نوعي بر روشنفكران اعمال شده و به نوعي ديگر بر فقها. امام اين نگاه را مخالف وحدت بر سر منافع ملي مي دانستند.}

^{وحدت بر اساس خويشاندي سياسي طرح نمي شود}

^{مهندس موسوي در ادامه اين گفتگو تاكيد دارد:«از نظر امام وحدت بر اساس خويشاندي سياسي طرح نمي شود. در وحدت مورد تاكيد امام، فاميل و دوست و آشنا به هم باج نمي دهند بلكه امام وحدت را به مولفه هاي منافع ملي و حيات طيبه نظام اسلامي بر مي گردانند و همه جا به آن تاكيد مي كنند. بحث بر سر خدمت و ارزشهاي بسيار اساسي و بنيادي است كه كشور را برومند كند. منشور برادري حضرت امام، كاملا به مسائل حياتي جامعه معطوف است. صلاح گروه هاي مختلف سياسي، فقها، روحانيون، روشنفكرها و مردم است كه روي آن فكر كنند و انديشه هاي مختلف آنها بر اساس اين پيام به هم پيوند بخورد. »}

^{در ادامه اين گفتوگو از مهندس موسوي پرسيديم لحن حضرت امام در نامه به جريانات سياسي موجود، خوش بينانه و خود اين لحن ايشان وحدت بخش است. واقعيت چه بود؟ آيا فضاي آن دوران اينگونه بود يا امام عمدا با اين كار مي خواهند به جامعه و گروه هاي سياسي وحدت را القا نمايد؟ پاسخ اما اين چنين مهم بود: حقيقت اين است كه در آن شرايط كه خود نامه هم به آن معطوف است، اختلاف هايي وجود داشت و جناح بندي هايي هم بروز كرده بود . شخصيت ها در نهادهاي موازي حضور داشتند كه اين نهادها به جناح مخصوص خودشان تعلق داشت. دفتر تبليغات اسلامي در كنار سازمان تبليغات اسلامي، انجمن اسلامي در كنار جامعه اسلامي و غيره وجود داشت. در نهادهاي مختلف چنين تقسيم بندي وجود داشت. آنچه من در رابطه با حضرت امام دقت كرده ام ايشان در حوزه اقتصاد، معيشت، رفاه و … ترجيح هايي داشت كه من فكر مي كنم با نظريات دولت خيلي نزديك تر بود يعني با جناحي كه آن موقع سر كار بود.}

^{وي مي گويد :آنچه مهم است اين است كه هيچ كدام از اين اختلاف ها، منجر به اين نشد كه در حلقه پيراموني ايشان، افراد متعلق به جناح هاي مختلف حذف بشوند. همه اينها يكپارچه حضور داشتند. آقاي عسگر اولادي بود، آقاي مهدوي كني بود، آقاي موسوي خوئيني ها بود، آقاي موسوي اردبيلي هم بود. اين افراد همه در كنار امام بودند. بودن يك جناح در كنار امام به معني حذف جناح ديگر نبود.}

^{“”من خيلي روي اين مساله فكر كرده‌ام. احساسم بر اين است اين حلقه ها، واسط ارتباط امام با بخشي از قاعده جامعه بودند. يقينا افرداي كه از طريق آقاي موسوي خوئيني ها – كه امروز مورد اتهام و فحاشي قرار گرفته اند – به امام وصل مي شدند؛ از طريق آقاي مهدوي كني نمي توانستند وصل بشوند. همان هايي كه از طريق آقاي مهدوي كني به امام وصل مي شدند و سخنان اينها از طريق ايشان به گوش امام مي رسيد يقينا نمي توانستند از طريق آقاي موسوي خوئيني ها وصل شوند. اين خودش يك روش خوبي بود. براي همين ايشان در مقابل حذف هر كدام از اين چهره ها در گرداگرد خودش به سختي مقاومت مي كرد همه تا آخرين دم در كنار ايشان ماندند. حذف اينها، موجب اختلال مي شد و اين اختلافات را به بدنه اجتماعي مي كشاند. حذف هر كدام از اين چهره ها، به معناي حذف يك قاعده اجتماعي نبود، چرا كه قاعده كه حذف نمي شود؛ بلكه رابطه رهبري و بخشي از قاعده اجتماعي قطع مي شد. به نظر مي رسد اين مساله غير از اينكه بعد اعتقادي داشت، يك جنبه استراتژيك هم در ذهن امام داشت. ايشان هر كسي را كه قصد خدمت داشت و نيت پاك داشت، در انقلاب اسلامي و نظام به نوعي مشاركت مي داد. “”}

^{امروزه تساهل و مداراي جامعه نسبت به انديشه هاي مختلفدر سطح سياسي بسيار كم شده است}

^{مهندس موسوي در اين باره كه شما در گذشته مسئوليت‌هاي خطيري داشتيد. الان هم در عرصه سياسي حضور فعال داريد و هميشه مسائل را رصد مي كنيد. پس از انقلاب همه استعداد هاي بالقوه تفرقه در كشور پررنگ مي شود، آشوب هاي منطقه‌اي، نزاع هاي قومي، هجمه تهديد كننده دشمن خارجي، فشارهاي اقتصادي؛ همه پيش‌نيازها براي اينكه جامعه دچار تشتت و تفرقه بشود، وجود داشت و شرايط سختي بر جامعه حاكم بود كه نظام اين فضا را مديريت مي كند. الان سي سال پس از انقلاب، نظام به شرايط خاصي گام نهاده است. به نظر شما شرايط امروز خطيرتر است يا شرايط آن دوران؟خاطرنشان مي كند:ما مي توانيم از گذشته درس بگيريم اما دو تا موقعيت دشوار را به سختي مي توان روي هم انداخت و با هم مقايسه كرد. ما آن موقع تازه انقلاب كرده بوديم و تازه از سلطه رژيمي درآمده و رو به نظام جديدي آورده بوديم.}

^{نظام سابق ريشه عميق تاريخي داشت و اثر خود را در فرهنگ ، سياست ، اجتما ع و ساختارهاي حكومت گذاشته بود بعلاوه حركتي كه انقلاب آغاز كرده بود برخلاف نظم موجود جهاني تلقي مي شد و بخاطر همين دشمنان زيادي در سطح جهان بود كه مشكلات زيادي مثل كودتاي نوژه، شورشها و حمله صدام براي ما به وجود آورده بودند. در سطح بين المللي هم حركت هاي ديگري وجود داشت.آنچه در اين شرايط به ما قدرت مي بخشيد، وحدت و همدلي بر گرداگرد يك ايدئولوژي بسيار پيشرفته، مترقي و به روز و يك نوع صيانت از اين وحدت در مقابل امواج فتنه هايي كه مي توانست اين وحدت را مورد حمله قرار بدهد، وجود داشت.}

^{مي مي گويد :در حال حاضر يقينا خطرهاي آن موقع را به آن شكل نداريم اما اينكه الان احساس مي كنيم آسيب پذيرتر شده ايم، به نظر من عامل آن مشكلات داخلي است. زمان جنگ علي رغم همه مشكلات، احساس قدرت وصف ناپذيري مي كرديم ولي الان چنين احساسي وجود ندارد.}

^{به نظر من امروزه تساهل و مداراي جامعه نسبت به انديشه هاي مختلف در سطح سياسي بسيار كم شده است. آن موقع مشكلات اگر چه بيشتر بود، تحمل و سعه صدر هم بيشتر بود. انديشه هاي مختلفي كه با هم اختلافاتي داشتند مي توانستند در كنار هم كار بكنند ولي الان متاسفانه چنين حالتي وجود داشت.}

^{ارزشها در اقتصاد و تجارت و فرهنگ فرق كرده است}

^{نخست وزير دوران دفاع مقدس در بخش ديگري از گفتگوي خود ، در تبيين تفاوت هاي دهه اول و فضاي فعلي كشور از حاكميت ارزشهاي بنيادي در آن دوران ياد كرد كه همه را براي اجراي سالم قوانين بسيج كرده بود. وي اظهار داشت: « آن موقع اگر فساد اقتصادي مطرح مي شد، سريع مورد توجه قرار مي‌گرفت. كوچكترين فسادي، بزرگ ديده مي شد. اگر در سطح دولتي گفته مي شد كه ده هزار دلار گم شده و تكليفش روشن نيست و مشخص نيست كجا هزينه شده، ممكن بود كه منجر به سقوط دولت بشود. در حالي كه الان بحث ميلياردها دلار هست ولي هيچكس حساسيت نشان نمي دهد. من نمي خواهم كسي را متهم بكنم اما اينها مسائلي را در كشور به وجود مي آورد كه ما را آسيب پذيرتر مي كند. آن موقع دغدغه همه رسيدن به اين مساله بود كه همه مردم از نعمات و امكانات و از فرصت هايي كه يك كشور و نظام مي تواند داشته باشد، بهره‌مند بشوند و صادقانه اين خدمات در اختيار همگان گذاشته بشود. بحث، بحث مردم بود.متاسفانه امروزه اين ارزشها در اقتصاد و تجارت و فرهنگ فرق كرده است.»}

^{ميرحسين موسوي به هدفمند كردن يارانه ها اشاره كرد و گفت: من مجبورم به نكته اي اشاره كنم. همين لايحه هدفمند كردن يارانه ها اگر اول انقلاب بود به اين شكل طرح نمي شد. اصل اين لايحه چيز بدي نيست. اما اينكه ما بياييم از يك طرف حذف يارانه ها را مطرح كنيم و بنزين را گران نماييم و از سوي ديگر بودجه مترو داده نشود. از يك طرف امور مردم به دليل بهاي سنگين بنزين مختل شود و از طرف ديگر به تامين وسايل حمل و نقل عمومي اهميت ندهيم، براي مردم مشكل ايجاد مي كند. همه زندگي و شغل و درآمد ملت به رفت و آمد بستگي دارد. اگر ما حمل و نقل را گسترش داده باشيم اين گراني بنزين بار زيادي را روي هزينه هاي خانوار وارد نمي كند. اما اگر به دليل وجود پاره‌اي از مسايل بين دولت و شهرداري، ارز مورد نياز مترو تامين نشود و در حالي هدفمند شدن يارانه ها تصويب شود كه مشكلات زيادي -مثل قرار داشتن مترو در بدترين شرايط تامين بودجه- وجود داشته باشد، چوب اين مسائل را مردم مي خورند.}

^{وي تاكيد مي كند كه لايحه هدفمند كردن يارانه ها اگر خوب اجرا بشود، دولت كارآمدي داشته باشد و از همه نيروها خوب استفاده كند و مشكلات مردم را حل كند ، ممكن است به كشور كمك كند. اما اگر اينگونه نشود، خداوند با هيچ كسي عهد و پيمان نبسته است. اگر داد مردم را دربياورند، آنان را در برابر دولت قرار مي‌دهند. »}

^{دهه اول انقلاب يك نوستالوژي ملي است}

^{وي با بيان اينكه حتي در شرايط جنگي افكار عمومي اجازه اظهارات متناقض و سياست هاي دوگانه به دولت نمي دادند، گفت: اينكه يك نفر از يك طرف حرفهايي بزند و از طرف ديگر كارهايي بكند كه پاسخي براي اعمال خود نداشته باشد، اشتباه است. الان ما جنين چيزهايي را زياد داريم. اين مساله ما را آسيب پذير تر مي كند و مشكلات ما را زياد خواهد كرد.نخست‌وزير دوران امام از دهه اول به عنوان يك نوستالوژي ياد مي كند و اظهار مي دارد : اين حسي كه در سطح ملي به دهه اول انقلاب وجود دارد، ناشي از اين است كه در شرايط آن دوران چون مردم مي‌دانستند كه همه توان نظام و دست اندركاران در خدمت حل كردن مشكلات آنان است اگر جايي هم كم و كسري مي ديدند، تحمل بالايي داشتند. مي آمدند پشت سر دولت قرار مي گرفتند.}

^{« مردم با كم و كسري هاي كشور كه خيلي زياد هم بود و ناشي از فقر و جنگ و انفجار كشتي هاي نفتي، خطوط انتقال گاز و محدوديت هاي واردات و صادرات بود، مي ساختند. مشكلات را حس مي كردند ولي فريادشان بلند نمي شد. چون مي دانستند كه هم خودشان، هم كساني كه در خدمتشان هستند براي حل اين مساله تمام توان خود را به كار گرفته اند. براي همين با يك همكاري وسيع و صبر بزرگ در سطح ملي روبرو بوديم كه هم اختلافات را از بين مي برد، هم مشكلات را حل مي كرد و هم پشتوانه قوي براي نيروهاي رزمنده ما در جبهه بود.}

^{در چنين شرايطي كه كمبودهايي وجود داشت، مردم بچه هاي خود را به جبهه مي فرستادند و طلاهاي خود را به دولت مي بخشيدند تا بلكه بخشي از هزينه هاي جنگي را تامين بكنند. اين مساله احساسي از امنيت و آرامش را در كشور ايجاد مي كرد كه هنوز هم ذائقه و سابقه اش در جامعه مقداري مانده است. الان متاسفانه چنين چيزهايي نيست.}

^{اجراي متوازن قانون اساسي همه را دور يك ميثاق ملي جمع مي كند}

^{مهندس موسوي در پاسخ به اين پرسش كه اصولي كه بر آنها بايد وحدت كرد چيست؟ چگونه بايد وحدت را تعريف كرد؟ به نظر مي‌رسد در مفاهيم اساسي مانند منافع ملي يك تعريف واحد مورد قبول و اجماع نيست. چرا؟ مي گويد:به اين دليل كه توجهي به قانون اساسي نداريم.در متن قانون اساسي همه مسائل بصورت متوازن در مطرح شده است و نمي شود ما بخشي را برجسته نگاه كنيم و بخش ديگر را كم رنگ ببينيم. الان جناح ها و مسئولان مختلف به مذاقشان خوش مي آيد كه تكه اي را برجسته كنند و تكه ديگر را ضعيف نمايند؛ اين درست نيست. اينها بخش هاي به هم پيوسته است. مخصوصا بخش مربوط به آزادي ها (آزادي بيان، آزادي اجتماعات، آزادي عقيده … )،شوراها، اصل عدم تجسس، مساله زبان هاي قوميت هاي و آموزش آنها و …، اينها هيچ خطري را براي كشور ايجاد نمي كنند بلكه وحدت بخش هستند. بنده نوعي نمي توانم با سليقه خود بگويم كه اجرا يا عدم اجراي اين اصل، صلاح نيست.}

^{“” توجه كنيد كه در زمان جنگ در كشورهاي مختلف، انتخابات يا انجام نمي شود و يا بسيار تصنعي برگزار مي گردد. در زمينه اجراي قانون مشكل پيدا مي شود اما در تمام دوران جنگ ما باوجود همه بحران ها و مشكلات وسيعي كه بود «انتخابات» ها علي رغم هزينه هايي كه داشت، پشت سر هم انجام شد و نظام به قوت خود باقي ماند. كسي به ذهنش نرسيد كه كار ديگري بكند.تنها موردي كه تاخير انداخته شد، اجراي قانون شوراها بود. دليل آن هم نظريات مختلف مسوولان بود وآن زمان من اعتقاد داشتم براي عدم تمركز دولت قانون شورا يكي از مهمترين راهكارهاي ممكن است. برخي مخالف اين بودند مي گفتند زمان جنگ احتمال دارد مشكلات اساسي در برخي از مناطق خصوصا مناطق مرزي داشته باشيم.}

^{ما در دولت اقدام كرديم قانون را به مجلس برديم و زماني هم براي انتخابات شوراها معين كرديم. در آستانه انتخابات، عده‌اي از استاندارها به امام نامه نوشتند كه اين مساله به تاخير انداخته شود. حضرت امام ملاحضه كردند. بعد در جلسه روساي سه قوه تصميم بر اين شد كه انتخابات به بعد از جنگ وانهاده شود.بحث اين بود كه ما همه اصول را پياده كنيم ولي الان اين اعتقاد زياد وجود ندارد. برخي اصول پررنگ شده و برخي اصلا كنار گذاشته شده اند. عدم اجراي درست قانون مي تواند يكي از عوامل تفرقه باشد و از سوي ديگر اجراي متوازن آن مي تواند همه را دور يك ميثاق ملي جمع كند .”"}

^{شكستن پي در پي نهادها يا تخريب قوانين بويژه قانون اساسي حلال مشكلات ما نيست}

^{از مهندس موسوي پرسيديم شما مي فرماييد كه اگر همه اصول قانون ساسي بصورت متوازن نگريسته و عمل شود، بخش بزرگي از اين مشكلات حل مي شود. آيا احساس نمي كنيد كه قرائت از برخي از اصول قانون اساسي آنقدر فربه هستند كه اصول ديگر را به خودي خود كم رنگ مي كنند؛ بطوري كه مفسران و مجريان آن اصول را خيلي مورد توجه قرار مي دهند و متوجه اصول مهم ديگر نمي شوند؟ همين امر باعث شده است كه برخي از لزوم بازنگري در قانون اساسي سخن به ميان آورند.}

^{وي پاسخ داد : مشكلاتي در جامعه داريم كه بخشي از آن به ميراث هاي ما بر مي گردد. رفتار، علايق و كردار سياسي ما بيش از شكل و ظاهر قانون اساسي درموضع گيري هاي نظام ما موثر واقع شده است و گرنه ما در جهان كشورهايي داريم كه از نظر شكلي و محتوايي جوامعي كاملا دموكرات و باز هستند اما وقتي به قانون اساسي آنها توجه مي كنيم و به رويه هايي كه بايد به آن رجوع كنند، نگاه مي كنيم، مي بينم كه خشك تر از قانون اساسي ما در آن كشورها وجود دارد ولي رويه هايي كه براي نهادينه كردن مردم سالاري در آن كشورها استقرار پيدا كرده، منجر به اين شده كه تفسير آن چارچوب هاي خشك سنتي، مشكلي براي دموكراسي و آزادي به وجود نمي آورد. نمونه اش چند كشور اروپايي كه اگر نگاه بكنيد اصول بسيار سنتي مبتني بر نظام شاهنشاهي در آن هست. وي اضافه مي كند : شكستن پي در پي نهادها يا تخريب قوانين بخصوص قانون اساسي حلال مشكلات ما نيست. اين خودش مي تواند يك نوع آشوب و آشفتگي را در كشور ايجاد كند. توجه به مسائل اجتماعي-سياسي ريشه داري كه در تاريخ كشور و فرهنگ ما وجود دارد، مهم است. مخصوصا اگر ما دقت بكنيم كه خود قانون اساسي نيست كه در حقيقت اين مساله را ايجاد مي كند بلكه نوع تلقي از قانون است كه با تكيه بر نيروهاي اجتماعي و فرهنگي به اين مشكلات عمق مي بخشد.}

^{يك ذهنيت نقاد مردمي كه نسبت به سرنوشت خود حساس هست، با استفاده از تمام فرصت ها براي جمع شدن بر اصول قانون اساسي مي تواند به ما مجال دهد كه ما تفسيرهاي متعالي تر اين قانون را اجرا نماييم. البته قانون اساسي هم وحي آسماني نيست و بر اساس مقتضيانت زمان مي تواند در چارچوب پيش بيني شده مورد تجديد نظر قرار بگيرد.}

^{مهندس موسوي تاكيد دارد : من مشكل را بيش از آنچه كه فربه بودن يك اصل و سنگيني بر اصل هاي ديگر ببينم در برخي از سنت هاي اجتماعي فرهنگي مي بينم كه با رويه هاي نادرست انباشت شده در طول تاريخ و ايجاد رويه هاي غلط جديد، به نوعي به كرختي رسيده است. كرختي تنها به حكومت مربوط نيست. به كساني كه شهروند عادي هستند هم مربوط مي شود. البته من نقش تربيتي حاكميت در فرهنگ پذيري جامعه و آشنايي آنها با حقوق خود را خيلي موثر مي دانم. وقتي حضرت امام بر مي تابيد كه افكار و انديشه هاي مختلفي وجود داشته باشند، اين خودش در فرهنگ جامعه تاثير زياد مي گذاشت. امام دائم به ملاك ها و معيارهاي جمعي در تصمصم گيري ها برمي گشت.}

^{اگر در يك نظام، مردم برايشان عادي باشد كه حقوقشان پايمال بشود و آنها چيزي نگويندآن نظام بسوي ديكتاتوري و خشونت سير مي كند}

^{مهندس موسوي در ادامه با بيان اينكه شيوه تفسير حاكميت در رابطه با قانون اساسي از يك سو اهميت فوق العاده اي دارد و در سوي ديگر، سمت گيري مردم و روشنفكرها هم اهميت زيادي دارد. امام حق را گرفتني مي دانند. آزادي را گرفتني مي دانند. آزادي را جزو حقوقي مي دانند كه بايد مردم بايد دنبال بكنند و به از دست دادن ارزشهاي بنيادي تن در ندهند.اين براي ما يك اصل است. اگر در يك نظام، مردم برايشان عادي باشد كه حقوقشان پايمال بشود و آنها چيزي نگويند؛ آن نظام بسوي ديكتاتوري و خشونت سير مي كند. اينجاست كه نقش مطبوعات، رسانه ها، روشنفكران، مردم، ادبيات سياسي و فرهنگي اهميت پيدا مي كند.گفت:البته همه نظام ها با اين مساله روبرو هستند. در كشورهايي كه جامعه كمي به پختگي رسيده است، يك ذره محدوديت كه در برابر حقوق مردم ايجاد مي شود، بلافاصله موج اعتراض ايجاد مي شود و اين كار نهادينه شده است.}

^{وي مي گويد : ما از دوران مشروطيت قدم هاي زيادي پيش گذاشتيم. وضعيت امروز ما نه با دوران مشروطيت و نه با سي سال پيش قابل مقايسه نيست. قدم هايي پيش گذاشتيم اما اينكه بگوييم اين راه در نقطه اي به پايان رسيده و مردم بروند در خانه خود بخوابند و هيچ خواسته اي نداشته باشند و مساله خوبخود حل بشود، اشتباه است. مطالبه مردم از حاكميت و تفسير روشن انديشانه حاكميت از قانون اساسي به نحوي كه به ملت كمك كند، راه حل مشكلات است}

^{بنده اعتقاد قطعي دارم كه واگذاري پيمانهاي چند ميليارد دلاري به سپاه نه نفع كليت نظام است و نه به نفع سپاه}

^{نخست وزير دوران دفاع مقدس تاكيد مي كند :«حساسيت شديدي در فرامين حضرت امام نسبت به مسائل مالي بود. يك زماني در كشور اين بحث آغاز شد كه نيروهاي مسلح نياز مالي دارند و بايد وارد فعاليت هاي تجاري شوند. من مخالف بودم و اعتقاد داشتم كه اين مساله كشور را با مسائل مختلفي روبرو مي كند. مي گفتند نيروي نظامي مي خواهد كار عمراني بكند. من گفتم نيروي نظامي كه در پي آن باشد كه كه قيمت دلار چند است ديگر به وظايف خود عمل نمي كند و فساد هم ايجاد مي كند. استدلال آنها اين بود كه در قانون اساسي اصولي داريم كه در زمان صلح، ارتش و سپاه مي توانند در سازندگي كشور كار كنند. من گفتم، بله در حد خود مي توانند اين كار را بكنند بدون اينكه از انجام وظايف خود جدا شوند و نيازي نيست كه در مسائل مالي وارد شوند.}

^{نيازهاي مالي آن‌ها بايد در دولت و وزارت دفاع حل و فصل بشود. بنده اعتقاد قطعي دارم كه واگذاري پيمانهاي چند ميليارد دلاري به سپاه نه به نفع اقتصاد كشور است و نه به نفع سپاه و نه نفع كليت نظام. اين رويكرد به تنهايي ميتواند كشور را در معرض خطر قرار دهد .وي مي افزايد : در سه چهار سال اخير اينگونه مسائل ابعاد وسيع تري پيدا كرده است . توسعه موسسات پولي عجيب و غريب هم در ميان نيروهاي نظامي و انتظامي مشكل ايجاد كرده و هم در ميان مردم. فكر نكنيم كه سپاهي عزيزي كه در مرزهاي كشور شهيد مي شود، نفعي از اين برده است. خير، اين فعاليت اقتصادي براي خود شبكه اي ايجاد كرده كه اين شبكه، شبكه اقتصادي صرف نيست مقاصد سياسي هم دارد و اين به نفع كشور نيست. حضرت امام اين مساله را بارها مطرح كرده است، اگر به آن عمل مي كرديم به اينجا نمي رسيديم. »}

^{هستند كساني كه نان خود را از راه دروغ و تهمت مي خورند}

^{مهندس موسوي در اين باره كه امام در نامه خود از واسطه هايي سخن مي گويد كه القاي بدبيني مي كنند و توصيه موكد دارند كه از اينها پرهيز شود. اينها كي هستند؟ چكار مي كنند؟ مي گويد : هستند كساني كه نان خود را از اين راه مي خورند. واقعا من نمي دانم دين و ايمان دارند يا نه. الان فضاي تهمت خيلي رواج دارد. ما افرادي داريم كه اگر پرونده هايشان با نگاه امام گشوده شود پرونده هاي بسيار آلوده اي دارند. اينها آمدند يكدفعه يك حركت عظيم مردمي را مي گويند كه به منافقين ارتباط دارند و … . اينها همان كساني هستند كه آتش بيار معركه هستند و نفع خودشان براي رو نشدن پرونده هايشان در اين است كه دائم اين اختلافات را در كشور به هم بزنند و بدبيني ايجاد كنند. در حالي كه به سود همه هست كه حقوق مردم را بشناسند و خوش بيني ايجاد كنند. اينكه يك عده اي اين وسط بيافتند و بگويند اين با بيگانه ارتباط دارد و … اين كار بزرگ كردن بيگانه است اگر بيگانه ها اينقدر بزرگ هستند كه مي توانند اينهمه آدم را به صحنه بياورند كه ما بايد دستهايمان را ببريم بالا و از كل انقلاب اسلامي استعفا بدهيم.}

^{مهندس موسوي در پاسخ به پرسش كه اين فضاي بد بيني را چه كساني مي سازند؟ مي گويد : يقينا يك عده از ساختن فضاي بدبيني سود سياسي مي برند و عده اي ديگر سود شخصي. مشهور بود كه كسي در حضور حضرت امام واقعا جرات اينكه از ديگري غيبت كند و جوسازي و بدگويي بكند، نداشت. ايشان در همان جا جواب تندي مي داد. بنده مواردي شاهد بودم كه امام در برابر اين مسائل تند مي شد. اين اثر جانبي در جامعه داشت. اينكه بايد مراقب كساني كه آتش بيار معركه هستند و فضا را آلوده مي كنند، بود.از او پرسيديم كه امروزه عده اي بر ضرورت وحدت تاكيد مي كنند و گروهي با مساله وحدت مخالفت مي كنند. مسائلي از سوي برخي از افراد مطرح مي شود مي گويند اول محاكمه بعدا وحدت و از اين قبيل. شما اين را چگونه مي بينيد؟.مهندس موسوي پاسخ داد:جنگ سياسي و قدرت طلبي است. در اين ميان آنچه مطرح نيست، معناي وحدت است. يك عده اي نفعشان بر اين است كه در اين كشور اختلاف باشد و دايره نظام و متن نظام روز به روز تنگ تر و لاغرتر بشود. امام سعي مي كرد كه متن واقعي انقلاب و جامعه غني باشد. بزرگترين حجم را داشته باشد و حاشيه، كوچكترين حجم ممكن را داشته باشد. موقعي كه در وصيت نامه سفارش مي كنند كه كساني كه از انقلاب بريدند، بازگردند؛ نشان مي دهد كه حتي آن حاشيه كوچك را هم بر نمي‌تابند. مي خواهند همه در درياي وحدت قرار بگيرند.}

^{امروز حاشيه نظام از متن پررنگ تر شده است}

^{مهندس موسوي در ادامه با بيان اينكه امروزه حاشيه نظام از متن فراتر رفته است مي گويد : آنچه امروزه اتفاق افتاده اين است كه حاشيه از متن فراتر رفته است و متن خيلي لاغر شده است. من فقط نمادين مي گويم كه در اين حاشيه تعداد وسيعي از مديران و روحانيون، بخشي از مراجع، چند رييس دولت و حتي رييس مجلس داريم. به اين كه نمي شود حاشيه گفت. اين نقل مكان است. در چنين حالتي آن كساني كه در متن اصلي باقي مي مانند به دليل عدم برخورداري از اين حاشيه بزرگ، مجبورند در يك حالت پادگاني و فيزيكي به افراد معدودي تكيه بكنند و اين همان چيزي است كه به نفع كشور ما نيست.وي افزايد : مصلحت كشور اين است كه آن فضايي كه به عنوان غير خودي براي خود تعريف مي كنند، در كوچكترين سطح و اندكترين وجه ممكن باشد. اگر غير از اين باشد، بايد در رفتار خود شك كنيم. نمي شود كه در كشور هزاران هزار مدير برجسته اي كه خدمت كرده اند همه را كنار بگذاريم و به حاشيه ملحق بكنيم.}

^{“”الان يك عده اي كشف كرده اند كه موسوي خوئيني ها توده اي است يعني همين شخصي كه شاگرد امام است. مي گويند گروه فرقان پيش ايشان درس خوانده اند. اگر اينجوري باشد فكر مي كنم ما در نظام يك نفر را نمي توانيم پيدا كنيم كه با اين و آن ارتباط نداشته باشد. وقتي ما مسائل را به اين اندازه تقليل مي دهيم اين نشان بيماري است كه در جامعه ما گسترش پيدا كرده است. همه بايد نگران باشيم.”"}

^{وي مثال ديگري هم مي زند كه اين مساله بسيار مهمي است كه ما يك همايش دوسالانه كاريكاتور بگذاريم و بيش از صد نفر از بهترين كاريكاتوريست ها اعلام كنند كه ما در اين دوسالانه شركت نمي كنيم. اين اتفاق بزرگي است. ما اگر اين را علامت بگيريم، مشكلات را حل مي كنيم. علامت ها هميشه در كلان جامعه نيست اگر در بخشي از جامعه آنها را ببينيم ، مي توانيم به حل مشكلات برسيم. اينكه بيشتر سينمايي هاي، نويسنده ها، نقاش ها و … در حاشيه قرار مي گيرند، اين علامت خطر براي كشور است.}

^{دچار كرختي جذام‌وار شده ايم}

^{مهندس موسوي در ادامه در توصيف اوضاع امروز به اين نكته اشاره مي كند كه ما دچار كرختي جذام‌وار شده ايم او سپس توضيح مي دهد : ما دچار كرختي جذام‌وار شده ايم. يك يخش هايي از بدنه‌ي انقلاب جدا مي شود و متوجه نمي شويم. اين وضعيتي است كه ما الان متاسفانه داريم و نگراني امام در منشور برادري توجه به اين قضيه است كه حساسيت ها را در اوج خودش در ميان نيروهاي مسوول حفظ كنند.}

^{“”در اوايل سال ۵۸ چند نفر از هند آمدند و خواهان حضور گروهي در آن جا جهت معرفي انقلاب اسلامي شدند. بنده از طرف شهيد بهشتي مامور شدم كه پس انتخاب چند نفر به هند رفتيم. يك روز كه روي پله هاي مسجد جامع دهلي نشسته بوديم ديدم كنار من يك جذامي نشسته است كه قسمتي از انگشتان و پاهايش افتاده است از يك دوست هندي پرسيدم كه چرا اينجوري شده؟ گفت، بدن اين فرد كرخت است . وقتي تكه تكه مي افتد شخص متوجه نمي شود. ما دچار كرختي اساسي جذام‌وار شده ايم. وقتي مي بينيم افرادي كه براي نظام دل مي سوزانند و چيزي از نظام نمي خواهند و حرفشان هم بازگشت به قانون اساسي و اصول است و ما راحت آنها را مورد هتاكي قرار مي دهيم و حتي مثلا به آقاي كروبي حمله فيزيكي مي كنيم ، بايد بدانيم كه يك كرختي اساسي پيدا كرده ايم.”"}

^{وي در پاسخ به اين پرسش كه آنچه از خاطرات امام و ياران ايشان از دهه اول بر مي آيد ، اين تصوير را ايجاد مي كند كه آزادي سوال و انتقاد و مخالفت با نظرات ديگران و ايشان در آن زمان معمول بوده است، چرا امام كه خود نظريه پرداز ولايت فقيه بودند، مساله تمكين مطلق را در اين موارد مطرح نمي‌كردند؟ هم مي گويد : البته در آن دروان به دليل محبوبيت امام، مخالفت با ايشان يك نوع بدبيني نسبت به شخص در جامعه ايجاد مي كرد اما اين مانع از آن نبود كه افراد و نهادهاي مختلف ار جمله مجلس نظر خود را اعلام نكنند. من افراد مختلفي را يادم هست كه حرفهاي درشتي هم در رابطه با امام زده بودند و فكر نمي كردند به نظر امام رسيده است. بعدا فهميده بودند و از ايشان وقت خواسته بودند و ايشان بلافاصله وقت داده بود. اين مساله در سطح جامعه هم انعكاس پيدا مي كرد. تحمل، مدارا و آزادانديشي بخشي از اعتقادات ديني ما است كه هيچ نوع تناقضي با مساله قانون اساسي ندارد بلكه قانون اساسي در همه جا به اين مساله تاكيد كرده است. البته بيم آن هست يك موقع اجماعي پيش آيد كه به دليل ناكارآمدي و بدعمل كردن ما، مردم در هيچ موردي را قبول نكنند. من فكر نمي كنم در اصل آن چيزي كه انقلاب براي آن اتفاق افتاد، مشكلي باشد. مشكل در عملكرد ما است. اگر زماني مردم تصميم جمعي و اجماعي بگيرند در برابر موج آن نمي شود ايستاد.}

^{به نفع كشور است كه بر سر يك امر مهم و بنيادي بنام قانون اساسي اجماع كنيم}

^{مهندس موسوي در پايان اين گفتگو ابراز مي دارد :آنچه من مطرح مي كنم از نظر سياسي به عنوان يك فرد كوچك كه مختصر آشنايي با وضع كشور دارم اين است، به نفع كشور ما است كه بر سر يك امر مهم و بنيادي بنام قانون اساسي اجماع كنيم. ممكن است بنده و شما عقايد متفرع و مختلفي داشته باشيم ولي لازم است كه بر همين قانون اجماع بكنيم و مشكلات را حل كنيم و از اين تفرق بيرون آييم و اصلاحات خوبي را در كشور انجام بدهيم . من اين را بهترين مساله براي اجماع مي دانم . خود قانون اساسي هم وحي نيست و اگر لازم باشد ميتواند اصول آن مورد تجديد نظر قرار گيرد همانطور كه در سال ۶۸ اينچنين شد .ما اگر اين اجماع را داشته باشيم، در فضايي كه حضرت امام در اين منشور مي فرمايند، قضيه بگونه اي خواهد بود كه باز هم مردم مدافع ارزشهاي اسلامي خواهند بود. اگر مشكلات حل شود مردم دنبال حاكمان مي آيند ولي اگر ببينند كه آنها را بدبخت تر مي كنند، فشار بيشتر مي كنند، مشكلات را زياد مي كنند؛ به نظر من اصلا نمي شود روي آن حساب كرد.}

^{وي مي گويد : اينكه به مردم بگوييم علي رغم همه بدي ها و ضعف ها و فساد ها پشت حاكميت بايستيد؛ اين جوانمردانه نيست. نظام بايد مشكلات همه مردم را حل كند يا اينكه در جاهايي كه نمي تواند كاري بكند، مردم را قانع سازد. از تكنولوژي هسته اي تا سياست هاي اقتصادي و كارآمدي. مردم از اين نظام انتظار دارند.}

^{سخن پاياني مهندس موسوي هم يك توصيه و هشدار بود : مردمي كه در انقلاب به صحنه آمدند يقينا براي اين تحمل اينهمه مشكل نيامدند. آنها آمده بودند تا به رفاه و آزادي برسند. اگر درست عمل نكنيم اين فضا از دست مي رود نه اينكه ما مي خواهيم از دست برود، خودش مي رود. حكومت بايد مشكلات مردم را حل كند. مثل دفاع مقدس كه اگر مردم نبودند دشمنان مي آمدند كشور را مي گرفتند. آنها كه ديگر چرتكه نمي انداختد كه اينها مسلمان هستند و بايد مراعات كنيم. مشكلات كشور همچنين شكلي دارد اگر دولت در مسائل مختلف كارآمد نباشد مردم برنمي تابند و اعتراض مي كنند. عدم كار آمدي به طور قطع به سلب مشروعيت نظام ختم مي شود .}

	تحصیل در انگلستان پذیرش از کالج و دانشگاه های انگلستان www.UkStudyToday.com		دوره های آیلتس و تافل در انگلستان دوره های فشرده و طولانی مدت www.UkStudyToday.com		مشاوره تخصصی تحصیل در انگلستان تلفن تهران : 88 900 220 داخلی 760 www.UkStudyToday.com
	طراحی حرفه ای وب سایت وب سایتهای تجاری,خبری,شخصی www.RoyalWebDesigners.com		محل نمایش آگهی شما 20 میلیون بار نمایش ماهیانه www.IranianUK.com/feedback.php		تبلیغ رایگان کسب وکار خود؟ آگهی رایگان www.Iranian118.com