انديس گلايسمي يعني چه؟ در ميان كساني كه به بيماري ديابت حتي از نوع دو آن مبتلا هستند، محدود كردن مواد غذايي كه قند كمتري دارند و نياز به انسولين را كم مي كنند، اقدامي حياتي تلقي مي شود.
نكته اي را كه در اين باره بايد همواره به خاطر داشت ميزان انديس يا شاخص گلايسمي است. يعني معياري براي طبقه بندي مواد غذايي كه داراي كربوهيدرات هستند بر اساس تأثيرشان روي قندخون در فاصله زماني كوتاه درست پس از خوردن. به اين ترتيب كه بعد از مصرف، قندخون را به چه اندازه بالا برده و به چه مقدار بدن را به ترشح انسولين ترغيب مي كنند؟ انديس گلايسمي كممواد غذايي كه بعد از خوردن به آهستگي موجب تغيير قندخون شده و در حقيقت جذب آهسته قندشان موجب نگه داشتن اين فاكتور در محدوده ثابت مي شوند، در اين دسته جاي مي گيرند. فوايد: يادتان باشد كه مصرف مواد غذايي كه در دسته اول جاي مي گيرند، تكرر گرسنگي را كم كرده و حس سيري را در فرد طولاني تر مي كنند. به اين دليل مصرف شان به افرادي كه قصد كاهش وزن دارند و يا به دليل ديابت بايد قندشان را ثابت نگه دارد، توصيه مي شود. گروه هاي غذايي با انديس گلايسمي كم ميوه ها اين دسته از مواد غذايي انديس گلايسمي پاييني دارند، البته برخي از آن ها در گروه با انديس گلايسمي بالا جاي گرفته و بايد خوردن شان براي ديابتي ها محدود شود. به طور مثال آلبالو، گريپ فروت، زردآلو و سيب به ترتيب كم ترين مقدار انديس گلايسمي را دارا هستند و هندوانه، طالبي، كشمش و آناناس ميزان انديس شان بالا است. سبزيجات اين گروه غذايي انديس گلايسمي پاييني داشته و برخي از آن ها مانند سبزي هاي برگ سبز براي ديابتي ها و افراد داراي اضافه وزن بسيار مناسب تر هستند اما سبزيجاتي مانند هويج و نخود سبز در محدوده متوسط قرار مي گيرد و انواعي مانند چغندر، كدوحلوايي و ذرت داراي بيشترين مقدار انديس گلايسمي هستند. انديس گلايسمي متوسطدستهاي ديگر از مواد غذايي كه در محدوده وسط قرار مي گيرند، يعني نه به سرعت قندشان جذب مي شوند و نه مانند گروه اول به ثابت نگه داشتن اين فاكتور در خون كمك مي كنند. فوايد: براي كساني كه به سرعت به منابع غذايي قندي نيازمند هستند، توصيه مي شود، به خصوص ورزشكاران، البته بعد از انجام فعاليت ورزشي، تا به اين ترتيب بازيابي ذخاير قندي شان كامل شود. گروه هاي غذايي با انديس گلايسمي متوسط
تمامي اعضاي اين گروه در دسته ي مواد غذايي با انديس گلايسمي متوسط جاي مي گيرد، البته در ميان شان، ماست كم چرب كمترين حد انديس گلايسمي را دارا است. انديس گلايسمي زيادمواد غذايي كه قندخون را به سرعت افزايش مي دهند، يعني هر چه سريع تر جذب مي شوند و ترشح انسولين را به همراه دارند در اين گروه غذايي جاي مي گيرند. گروه هاي غذايي با انديس گلايسمي زياد نان و غلات اين گروه، منبع كربوهيدرات (قند) هستند. البته روش پخت نيز در افزايش شاخص قند آن ها مؤثر است. مثلا سيب زميني كه منبع قند است و انديس گلايسمي بالايي دارد، در صورت پوره شدن، انديس گلايسمي اش بيشتر مي شود، البته در مقايسه با نوع سرخ شده اش و يا ماكاروني دم كرده بالا برنده اين شاخص است. اما غلات داراي سبوس انديس گلايسمي كمتري پيدا مي كند و هر چه بيشتر تصفيه شود انديس اش بالاتر مي رود. در ميان اين گروه، نان سفيد بيشترين انديس گلايسمي را دارد و هر چه سبوس بيشتري داشته باشد، از ميزان اين شاخص، كاسته مي شود. گروه هاي غذايي با انديس گلايسمي صفر
اين گروه پُر پروتئين نيز كربوهيدرات ندارد، بنابراين اندازه گيري اين شاخص براي شان بي معنا است. روغن ها اين گروه به دليل نداشتن كربوهيدرات از نظر ميزان انديس گلايسمي در محدوده ي صفر قرار مي گيرند. گوشت ها شير و لبنيات
|